ادامه نوشته

اطلس رنگی باکتری

ادامه نوشته

واژگان ويروس شناسي

واژه لاتین	معادل فارسی	تعریف	تصویر
bacteriophage	ویروس باکتریایی	ویروسی که در درون سلول باکتری تکثیر می‌یابد.
Capside	کپسید	غلاف پروتئینی ویروس که اسید نوکلئیک ویروس را احاطه می‌کند.
Capsomer	کپسومر	واحد کوچک پروتئین تشکیل دهنده کپسید
Latent viral infection		شرایطی که در آن ویروس در درون پیکر میزبان مدت زمانی بدون تولید بیماری باقی می‌ماند.
naked virus	ویروس برهنه	ویروسی که فاقد پوشش است.
Prophage	پروفاژ	DNA فاژی که در DNA سلول میزبان وارد شده است.
Provirus	پروویروس	DNA ویروسی که در آن DNA سلول میزبان وارده شده است.
Slow virus infection		فرایند بیماری که به تدریج طی مدت طولانی بوسیله ویروس پدید می‌آید.
viremia	ویرمیا	اصطلاحی که برای اشاره کردن بوجود ویروسها در خون استفاده می‌شود.
virion	ویریون	ذره ویروسی کامل
viral hemagglatination		توانایی برخی از ویروس‌ها به آگلوتینه کردن گویچه‌های سرخ خون
viropexis		فرایندی که حل آن یک سلول حیوانی ، ویروس کامل را در بر می‌گیرد.
Anticore=Antibody	پادتن	موادی که در سلول میزبان در اثر ورود ویروس‌ها به بدن توسط دستگاه ایمنی بدن تولید می‌شود.
Antibiotic	پادزی	موادی که برای مقابله اثرات میکروارگانیسم‌ها از جمله ویروس‌ها بکار می‌روند.
Transformation	ترانسفورماسیون	تغییرات وراثتی که در سلول‌های جانوری کشت داده شده، توسط برخی از ویروس‌ها و یا مواد تومورزا بوجود می‌آید.
Heamagglutination	هم آگلوتیناسیون	ویروس‌های دارای پوشش خاردار باعث تشکیل پل بین گویچه‌های قرمز خون می‌شوند که توده حاصل هم آگلوتیناتیناسیون نام دارد.
plaque forming units	واحدهای سازنده پلاک	درمحیط کشت حاوی مخلوط باکتری و ویروس ، هر پلاک نشان‌دهنده محل یک ویروس است.
cytopathic effect	اثر سایتوپاتیک	تخریب شدن سلول‌های لایه‌ای در محیط کشت سلول‌های حیوانی در اثر تکثیر ویروس‌ها
Eclips period	مرحله اختفا	زمانی که در جریان تکثیر ویروس‌ها ، ذرات ویروس آلوده کننده مشاهده نمی‌شوند.
Lytic cycle	چرخه لیتیک	رویدهای متوالی تکثیر فاژهای T جفت که شامل متلاشی شدن سلول میزبان بعد از رها شدن فاژها است.
Lysognic	لیزوژنی	وارد شدن DNA فاژ به سلول میزبان و بدون متلاشی کردن آن
Lysogenetic	لیزوژنتیک	فاژهایی که بعد از ورود به سلول میزبان مدتی را به صورت خفته می‌مانند.
viroid	ویروئید	قطعات بسیار کوتاه RNA برهنه و فاقد غلاف پروتئینی هستند که به آنها ویروس مانند گفته می‌شود.
Interferon	انترفرون	ماده‌ای است که توسط سلول‌های آلوده شده به ویروس تولید شود.
virulent phage	فاژ مخرب	فاژی که باعث تخریب و لیز شدن باکتری می‌شود.
Reverse transcription	آنزیم ترانسی کریپتاز معکوس	آنزیمی در تکثیر ویروس‌های RNA دار دخالت دارد.
Retrovirus	رترو ویروس‌ها	ویروس‌های RNA دار تومورزا
Human immanodeficiency virus	ویروس نقص ایمنی انسان	این ویروس در انسان تولید بیماری ایدز می‌کند.
paroviruses	پارو ویروسها	ویروس‌های بسیار کوچک هستند که موش صحرایی و موش را آلوده می‌کنند.
papova viruses	پاپووا ویروسها	ویروسهای کوچکی که سرطان‌زا هستند.
Adeno viruses	آدنوویروسها	دارای اندازه متوسط بوده و باعث عفونت‌های دستگاه تنفسی می‌شوند.
Herpes viruses	هوپس ویروسها	دارای اندازه متوسط بوده و در انسان تبخال ، آبله مرغان و زونا تولید می‌کنند.
Mixo viruses	میگزو ویروسها	دارای اندازه متوسط بوده و عامل آنفولانزای A ، B و C هستند.
paraMixo viruses	پارامیگزو ویروسها	عامل پارا آنفلونزا ، سرخک و اوریون
virus	ویروس	انگل سلول‌های زنده ، اولترا میکروسکوپی که دارای اسید نوکلئیک محصور در غلاف پروتئینی است و قادر به زندگی در محیط غیر زنده نیست.
plant viruses	ویروس‌های گیاهی	ویروس‌هایی که در گیاهان تولید بیماری می‌کنند.
animal viruses	ویروس‌های جانوری	ویروس‌هایی که در جانوران تولید بیماری می‌کنند.
corne viruses	کورنا ویروسها	این ویروسها با عفونت‌های بخش فوقانی دستگاه تنفس و سرماخوردگی ارتباط دارند.
Rabodo viruses	رابدو ویروسها	عامل هاری و بیماری نیوکاسل در مرغ
rna viruses	آرنا ویروسها	دارای RNA تک رشته‌ای بوده و برخی مولد عفونت‌های ویروسی هستند.
picorna viruses	پیکورنا ویروسها	کوچکترین ویروسهای RNA دار
Toga viruses	توگا ویروسها	شامل عده زیادی از ویروسها که بوسیله بندپایان انتقال می‌یابند.
Reo viruses	رئو ویروسها	دارای RNA دو رشته‌ای و احتمالا در عفونت‌های خفیف دستگاه تنفسی دخالت دارند.
virioloid		عفونت و ابتلا به ویروس آبله بدون ایجاد نشانه‌های شدید در شخصی که قبلا واکسینه شده است.
virology	ویروس‌شناسی	علمی که به مطالعه ویروسها می‌پردازد.
viroses		بیماریهایی که توسط ویروسها ایجاد می‌شوند.
virucidal		به فرایندی گفته می‌شود که توسط آن ویروس‌ها کشته می‌شوند.
virucide		به موادی که باعث از بین رفتن ویروسها می‌شوند.
virulence	ویرولانس	به قدرت بیماریزایی ویروس گفته می‌شود.
viruli ferous		به میزبانی که حامل ویروس است گفته می‌شود.
viruria		پیدایش ویروس در ادرار
arvor viruses		ویروس‌هایی که توسط بندپایان منتقل می‌شوند.
attenuated viruses		ویروس ضعیف شده
orphan virus	ویروس تیم	ویروسی است که از بافت کشت شده جدا می‌شود ولی در بیماری بخصوصی یافت نمی‌شود.

بیماری وبا

وبا Cholera
تعریف:
یک بیماری روده ای که بوسیله باکتری ویبریو کلرا ایجاد میشود. علایم بیماری بر اثر اگزوتوکسین (سم) باکتری ایجاد می شود که در حالت کلاسیک آن بصورت اسهال حاد معمولا شدید که منجر به دزهیدراتاسیون (کم آبی) می باشد و در صورت عدم اصلاح دزهیدراتاسیدون می تواند منجر به مرگ گردد.
تاریخچه:
از زمانهای قدیم وبا در دلتای رودخانه گنگ و براهما پوترا در هند وجود داشته است.
تا بحال هفت پاندمی (جهان گیری) ایجاد شده است.
عامل بیماری:
ویبریوها باکتری های گرم منفی ، متحرک، خمیده شکل دارای آندوتوکسین و اگزوتوکسین می باشند.
در طبیعت ناقلی غیر از انسان وجود ندارد.........

میکروب وبا حالت تهاجم نداشته و ازطریق تولید اگزوتوکسین در روده کوچک اثر خود را اعمال می کند.
ویبریوکلرا بیش از 480 سروگروپ دارد که از این میان سروگروپ O1 قادر به ایجاد اپیدمی می باشد.
ویبریو کلرا سروگروپ O1 به دو بیوتیپ کلاسیک و التورتقسیم می شود.
هر دو بیوتیپ به سه سروتیپ اینابا اوگاوا و هیکوجیما تقسیم میشوند.

تفاوت بیوتیپ های التور و کلاسیک:
بیوتیپ التور بیوتیپ کلاسیک
مسوول همه گیریهای اخیر می باشد عمدتا در شبه قاره هند وجود دارد
به نسبت بیشتری سبب آلودگی می شود تا بیماری بیماری شدیدتر و میزان بستری نیز شدیدتر است
بیشتر از نوع کلاسیک در محیط از جمله آب و فضولات انسانی و فاضلاب زنده می ماند
به عنوان موجودی مستقل می تواند زنده بماند ( شاید در رابطه با گیاهان و جانوران آبزی خاص) این بیوتیپ را نمی توان از آب یا گیاهان و جانوران آبزی در غیاب آلودگی انسانی پیدا کرد.
عوامل موثر در بروز بیماری:
برای بیماریزایی، ارگانیسم باید ابتدا از سد معده عبور کرده در داخل روده باریک کلونیزه شده و تکثیر پیدا کند و سپس اگزوتوکسین خود را ترشح می کند.
این سم:
• باعث آسیب مورفولوژیک به مخاط روده نمی شود.
• نفوذپذیری پروتئین های سرم را تغییر نمی دهد.
• تغییری در جذب فعال منوساکاریدها (گلوکز) و اسیدهای آمینه ایجاد نمی شود.
• فقط باعث ترشح زیاد آب و الکترولیت ها از سلول های کریپت در روده باریک می شود.
ویبریوها تحمل خشکی و شرایط اسیدی (PH کمتر از 5.5 ) را ندارند.
اسید معده سد خوبی در برابر ورود آنها به بدن می باشد.
پس آتروفی مخاط معده و مصرف آنتی اسید یا عمل جراحی گاسترکتومی توتال یا ساب توتال باعث استعداد ابتلا به این بیماری می شود.
دوز آلوده کننده متفاوت می باشد و بستگی به حساسیت فرد و اسیدیته معده و درجه ایمنی ناشی از آلودگی قبلی دارد.
تغذیه یا شیر مادر منجر به محافظت شیرخواران وکودکان کوچک می شود و این محافظت با مداخله در اتصال باکتری به گیرنده های روده ای می شود.
این بیماری در گروه خونی O شدیدتر و در گروه خونی AB خفیف تر است.
واکسیناسیون و شیمیوپروفیلاکسی جمعی مردم، در پیشگیری اپیدمی بی تاثیر می باشد.
سیر بیماری:
بیماری وبا یک مشکل بهداشتی عمومی حاد است که بدلیل امکان انتشار سریع می تواند منجر به مرگ و میر زیاد شود.
دوره کمون این بیماری از 12ساعت تا 6 روز و بطور متوسط 1 الی 2 روز می باشد.
وبا در مناطق آندمیک در زمانهای غیر اپیدمی کمتر از 5% علل اسهال های حاد را تشکیل می دهد.
بیش از 90% موارد بیماری وبا خفیف بوده و تشخیص بالینی آن از سایر علل اسهال های حاد مشکل است.
در یک جامعه غیر آماده، وبا قادر است تا 50% بیماران را بکشد.
با روشهای درمانی پیشرفته مرگ و میر به کمتر از یک درصد خواهد رسید.
در صورت پیدایش اسهال آبکی شدید از اولین مدفوع شل تا شوک بدون درمان 4 تا 12 ساعت و تا مرگ 18 ساعت یا چند روز بیشتر طول نمی کشد.
اپیدمیولوژی بیماری:
مطالعات نشان داده است که نمی توان از ورود بیماری وبا به یک کشور جلوگیری کرد ولی با روش های کنترلی مناسب می توان از انتشار آن جلوگیری کرد.
مخزن اصلی بیماری آبهای سطحی می باشد و راه سرایت شایع در اپیدمی ها آب آلوده و غذای آلوده میباشد.
بیشتر در نقاط گرم و مرطوب دیده می شود.
در تمام فصول سال ممکن است ظاهر شود ولی ازاردیبهشت تا آبان ماه میزان بروز آن در ایران بیشتر است.
در مردان بیشتر از زنان است.
در مناطق آندمیک میزان بروز در کودکان بیشتر از بزرگسالان است.
منابع آلودگی و بیماری:
• آب آشامیدنی آلوده به مدفوع
• یخ حاصله ازآب آلوده
• سبزیجات برگدار( بخصوص برگ پیچ) که با آب آلوده شسته شده اند
• غذاهای آلوده که خارج از یخچال نگهداری شوند که فرصت لازم برای تکثیر باکتری را می دهد.
• غذاهای تهیه شده از برخی آبزیان مثل ماهی و صدف که از آب آلوده گرفته شده اند
• مگس و سوسک
• انتقال از طریق دست و ابزار آلوده
علایم بالینی بیماری:
اولین شکایت بیمار احساس پری و غرغر شکم(بدلیل افزایش پریستالتیسم روده) است سپس اسهال آبکی شروع میشود.
ابتدا باعث مدفوع شل ولی بتدریج بدلیل وجود موکوس در مدفوع باعث تولید اسهال سفید رنگ می شود که معمولا بی بو خواهد بود .
از خصوصیات بیماری وبا :
• اسهال آبکی سریع السیر با دفعات اجابت مزاج غیرقابل شمارش
• نبود دل درد و دل پیچه
• استفراغ بدون حالت تهوع قبلی
• کرامپ یا گرفتگی دردناک عضلات گاستروکنمیوس
• عطش فراوان
• گاهی بدلیل ایلیوس ایجاد شده در روده، بیمار بدون اسهال به دزهیدراتاسیون شدید و شوک رفته که این حالت به وبای خشک (Cholera Sicca) معروف است و چون پزشک از میزان مایع جمع شده در روده بی خبر است سریعا کشنده است.

درمان:
الف- درمان کم آبی و حفظ تعادل الکترولیت ها:
شروع مایع درمانی خوراکی با ORS
ارجاع فوری بیمار به مرکزمجهز
ب- دادن آنتی بیوتیک ها:
داکسی سیکلین ، تتراسیکلین، کوتریموکسازول، فورازولیدون، اریترومایسین، کلرامفنیکل، آموکسی سیلین
در خانم های باردار فورازولیدون داروی انتخابی می باشد.
در اطفال کوتریموکسازول داروی انتخابی می باشد.

منبع: سایت مرکز بهداشت اردبیل

PHENOL RED BROTH BASE

 

كاربرد:

فنل رد براث بيس به همراه كربوهيدرات ها جهت جداسازي ميكروارگانيسم ها بر مبناي توانايي تخمير كربوهيدراتها بكار

مي رود

 

شرح مختصري از محيط مذكور:

توآنايي تخميري باكتري ها معياري با ارزش براي شناسايي آنهاست. يك محيط پايه براي تعيين واكنش هاي   تخميري ميكروارگانيسم ها بايد بتواند رشد ميكروب مورد آزمايش را تامين كند و اجازه تخمير كربوهيدرات ها را به  ميكروب بدهد. در حقيقت در محيط كشت مناسب براي تست تخمير ، معرف فنل رد به عنوان شاخص pH  بكار برده مي شود که نتايج دقيقي را فراهم مي كند.

فنل رد براث بيس جهت تعيين توانايي تخمير انواع كربوهيدرات ها معرفي مي شود. ممكن است در غلظتهاي مناسب تخمير انواع مواد دراین محیط صورت گيرد.غلظت مناسب براي كربوهيدرات ها براي تست واكنشهاي تخمير باكتريايي معمولا بين 5/0 تا 1%  فراهم مي شود. برخي مطالعات اشاره مي كنند كه براي اطمينان بهتر است از 1% استفاده شود تا 5/0% .

اصول و روش ها :

منابع نيتروژن، آمينواسيدها و كربن با گوارش آنزيماتيك كازئين در فنل رد براث بيس تامين مي شود . مقدار سديم - كلريد توسط تعادل اسمزي محيط متعادل مي شود . هنگامي كه از   تخمير كربوهيدرات هاي  افزوده شده ،  اسيد توليد مي شود شاخص فنل رد از قرمز – نارنجي  به زرد تغيير رنگ ميابد.

فرمول/ ليتر

آنزيم گوارشي كازئين .............................................10گرم

سديم كلريد .............................................................5گرم

فنل رد .....................................................................018/0گرم

pH نهايي ..............................................................  C°25 در 2/0  ± 4/7

كربوهيدرات مورد نظر ........................................... 10- 5 كرم

روش ساخت محيط:

1- 15 كرم بودر محيط را در 1 ليتر آب مقطر حل كنيد.

2-  محيط را حرارت داده و به مدت 1 دقيقه بجوشانيد تا كاملا حل شود.

3- 10 تا 5 كرم كربوهيدرات مورد نظر را افزوده بمدت 5 دقيقه در اتوكلاو با دماي C°121 قرار دهيد.

4- بترتيب محلول كربوهيدرات ها را با فيلتر استريل كرده و محيط مايع استريل را خنك كنيد.

مشخصات كنترل كيفي

علايم دهيدراته شدن: بودر بصورت يكدست بوده و برنك قرمز روشن – قهوه اي روشن است.

ظاهر محيط آماده شده : محيط آماده بدون كربوهيدراتها برنك قرمز روشن و شفاف است.

نتايج كشت: باسخ كشت روي محيط فنل رد براث بيس بعد از 48 – 18 ساعت در دماي C°35 انكوباتور مشاهده خواهد شد.

Microorganism                                      Response                                     W/ Dextrose

                                                                                                                Acid          Gas

Escherichia coli ATCC® 25922                         growth                                               +                +

Proteus vulgaris ATCC® 13315                        growth                                                -                 -

Salmonella typhimurium ATCC® 14028           growth                                                +                +

 

The organisms listed are the minimum that should be used for quality control testing.

 

 

 

References

1. Isenberg, H. D. (ed.). 1992. Clinical microbiology procedures handbook. American Society for Microbiology, Washington, D.C.

2. Murray, P. R., E. J. Baron, M. A. Pfaller, F. C. Tenover, and R. H. Yolken (eds.). Manual of clinical microbiology, 6th ed.

American Society for Microbiology, Washington, D.C.

3. Vera, H. D. 1950. Relation of peptones and other culture media ingredients to accuracy of fermentation tests. Am. J. Public Health.

40:1267.

4. Bacteriological Analytical Manual. 1995. 8th ed. AOAC International, Gaithersburg, MD.

5. Vanderzant, C., and D. F. Splittstoesser. 1992. Compendium of methods for the microbiological examination of food. American

Public Health Association, Washington, D.C.

6. Association of Official Analytical Chemists. 1995. Official methods of analysis of AOAC International. AOAC International,

Arlington, VA.

7. MacFaddin, J. F. 1985. Media for isolation-cultivation-identification-maintenance of medical bacteria. Williams & Wilkins,

Baltimore, MD.

HEKTOEN ENTERIC(HE) AGAR

 

هكتون انتريك آگار محيطي انتخابي براي
جداسازي و ترميم نمونه هاي مدفوعي متعلق به باكتري هاي روده اي به ويزه سالمونلا و شيگلا است. اين محيط  باكتري هاي تخميركننده لاكتوز  را  از آنهايي كه نميتوانند از تخمير لاكتوز ، اسيد توليد كنند  با ايجاد رنگ   زرد -  نارنجي روي محيط مناسب در حضور شاخص pH متمايز مي كند . باكتري هايي كه لاكتوز راتخمير نمي كنند،  روي محيط تغيير رنگ ایجاد نمي دهند.   هكتون انتريك آكار  مي تواند توليد گاز هيدروژن سولفيد را با تيره نمودن بخش هايي از محيط  نشان دهد.

 

 

MACCONKEY AGAR

مك كانكي آگار نوعي محيط افتراقي جامد براي متمايز كردن جمعيت زيادي ازميكروبها است.   اين محيط اهميت كاربردي زيادي در شناسايي تخميركننده هاي لاكتوز، پاتوژن هاي روده اي گرم منفي و جلوگيري ازرشد باكتريهاي گرم مثبت دارد. كلني باكتري هاي تخميركننده لاكتوز،محيط را به رنگ قرمز درمي آورند.رنگ قرمز درنتيجه ايجاد محيط اسيدي بوسيله تخمير كننده هاي لاكتوز شكل مي گيرد.ارگانيسم هايي كه نمي توانند لاكتوز را تخمير كنند، سبب تغيير رنگ نمي شوند.

EOSIN METHYLENE BLUE (EMB) AGAR

ايوزين متيلن بلو آكار نوعي محيط كشت افتراقي است كه براي تشخيص و جداسازي باكتري هاي ميله اي روده اي كرم منفي استفاده مي شود. همجنين ايوزين متيلن بلو آكار مانع از رشد باكتري هاي كرم مثبت مي شود. مبناي افتراق در اين محيط بكاركيري دو رنك  شاخص يعني ايوزين و متيلن بلو‘است كه متمايزكننده تخميركننده هاي لاكتوز ازاركانيسمهاي فاقد توانايي تخمير لاكتوز مي باشد. در اين محيط   باكتري هاي تخمير كننده لاكتوز داراي كلني هايي بامركز تيره  هاشيه اي شفاف خواهند بود در حاليكه اركانيسم هايي كه   نميتوانند لاكتوز را   تخميركنند‘ كلني هاي كاملا بي رنك خواهند داشت.

 

TRIPLE SUGAR IRON (TSI) AGAR

اين محيط براي شناسايي باكتري هاي ميله اي روده اي كرم منفي بكار مي رود.اين محيط مقياسي است  براي تشخيص باكتري هايي كه مي توانند سه قند كلوكز، ساكارز و لاكتوز را  مورد  استفاده قرار دهند بترتيب غلظت هاي 1/0% ، 1% و 1% . يك شاخص pH در محيط قرار دارد تا   توليد اسيد از تخمير كربوهيدراتها تعيين شود.تغيير رنك به زرد شاخص وجود اسيد در محيط است  درحاليكه عدم تغيير رنك شاخص قليايي بودن محيط است. تلقيح محيط داراي دو مرحله است: اول، يك لوب از باكتري را روي سطح محيط مي كسترانيم. دوم، يك نيدل از باكتري را به طور عمقي در داخل لوله فرو ميكنيم. تجزيه كربوهيدرات با اناليز كردن مقدار اسيد توليد شده تعيين مي شود.اسيد توليد شده در محدوده ته لوله بدليل تجزيه كلوكز است. كه بدليل غلظت كم كلوكز نسبت به شكر است بنابراين اسيد توليد شده وسعت زيادي نخواهد داشت. اسيد توليد شده در بخش مورب يا عميق نشانكر تخمير ساكارز يا لاكتوز است زيرا غلظت اين ساكارز نسبتا زياد است بنابراين اسيد توليد شده بطور كسترده بخش مي شود. همجنين اين محيد مي تواند احياي سديم سولفات را به هيدروزن سولفيد تعيين كند. هيدروزن سولفيد توليد شده موجب تيره شدن قسمتهايي از محيط خواهد شد. توليد ساير كازها با ترك خوردن آكار و نيز با ايجاد شكاف در ته لوله آزمايش نشان داده مي شود.

 

INTERPRETATION OF TUBES ABOVE
	TUBE 1 (UNINOCULATED)	TUBE 2	TUBE 3	TUBE 4	TUBE 5
(اوريب)SLANT	-	A	A	K	K
(ته)BUTT	-	A	A	A	A
HYDROGEN SULFIDE	-	-	-	+	+
GAS	-	-	+	-	-
A=Acidic K=Alkaline

MANNITOL SALTS AGAR

يكي از محيط هايي كه براي تمايز استافيلوكوكهاي پاتوژن بكار مي رود مانيتول سالت آگار است. غلظت بالاي نمك در اين محيط مانع از رشد بيشتر ميكروارگانيسمها مي شود.نه تنهااستافيلوكوك هاي پاتوژن مي توانند در اين محيط رشد كنند بلكه آنها در اين محيط اسيد هم توليد ميكنند.اين اسيد توليد شده به عنوان شاخصpH موجب تغيير رنك محيط از قرمز به زرد مي شود . استافيلوكوك هاي غير باتوزن نيز قادر به رشد در اين محيط هستند ولي نميتوانند اسيد توليد كرده رنك آن را تغيير دهند.